Quan họ Bắc Ninh và Ca Trù Sau Nhã nhạc cung đình Huế và Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Quan họ Bắc Ninh và Ca trù đã chính thức được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Theo đó, Quan họ Bắc Ninh được đưa vào danh sách "Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại", còn Ca trù được ghi nhận là "Di sản văn hoá phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp" bởi nguy cơ thất truyền của “Ca trù” đang ở mức rất cao.
Tại kỳ họp lần thứ 4 của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể diễn ra tại Abu Dhabi (Tiểu vương quốc A rập thống nhất) diễn ra từ ngày 28/9 - 2/10/2009 có tất cả 111 hồ sơ đề cử từ 34 quốc gia. Trải 3 vòng thẩm định khoa học vô cùng nghiêm ngặt và khắt khe, ngày 30-9/2009, 76 di sản được công bố và ghi nhận là "Di sản Đại diện của nhân loại". Trong đó, Quan họ Bắc Ninh của Việt Nam được Ủy ban này công bố là "Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại". Tiếp chiều hôm sau 1/10/2009, Ủy ban công bố thêm 12 di sản "Văn hóa của nhân loại cần được bảo vệ khẩn cấp" trong đó có Ca trù của Việt Nam. Quan họ Bắc Ninh được Hội đồng chuyên môn của UNESCO đánh giá cao về giá trị văn hóa đặc biệt về tập quán xã hội, nghệ thuật trình diễn, kỹ thuật hát, phong cách ứng xử văn hóa, bài bản, ngôn từ và cả về trang phục. Hồ sơ về Quan họ Bắc Ninh của UNESCO đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để Quan họ Bắc Ninh trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Còn Hồ sơ về Ca trù của Việt Nam thì được ghi nhận: Ca trù đã trải qua một quá trình phát triển ít nhất từ thế kỷ 15 đến nay, được biểu diễn trong không gian văn hóa đa dạng gắn liền, ở nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau. Ca trù thể hiện một ý thức về bản sắc và sự kế tục trong nghệ thuật biểu diễn, có tính sáng tạo, được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua các tổ chức giáo phường. Mặc dù trải qua nhiều biến động lịch sử, xã hội những Ca trù vẫn có một sức sống riêng bởi giá trị của nghệ thuật đối với văn hóa Việt Nam. Như vậy là sau 4 năm, kể từ khi Chính phủ quyết định sẽ đệ trình UNESCO công nhận Quan họ và Ca trù của Việt Nam (khi đó còn danh hiệu là Kiệt tác) là "Di sản văn hóa phi vật thể", thì nay điều mong đợi đã trở thành hiện thực.
******************** Năm 2009 là năm đánh dấu nhiều sự kiện văn hóa quan trọng của đất nước. Trong số đó, không ít những sự kiện có tầm ảnh hưởng với bạn bè quốc tế. Xin giới thiệu đến độc giả một số sự kiện tiêu biểu.
Quan họ Bắc Ninh và Ca trù chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể: Lễ công bố chính thức diễn ra vào ngày 1/10/2009, tại Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc A rập thống nhất. Như vậy, sau 4 năm chờ đợi, kể từ khi Chính phủ cho quyết định sẽ đệ trình UNESCO công nhận di sản Quan họ và Ca trù đã trở thành hiện thực. Tuy nhiên, sau tin vui này, nhiều người cũng không khỏi băn khoăn lo lắng cho việc bảo tồn và phát huy hai di sản này như thế nào để vừa giữ được vốn cổ, vừa phổ biến rộng rãi trong đời sống nhân dân.
Một trong những nghệ nhân quan họ cuối cùng đã ra đi
Một trong số những nghệ nhân Quan họ cuối cùng, cụ Nguyễn Đức Sôi (làng Ngang Nội, xã Hiện Vân, huyện Tiên Du, Bắc Ninh) đã ra đi vào cõi vĩnh hằng. Bắc Ninh - quê hương của Quan họ. Ảnh: vnphoto.net Cụ được coi là một hiện tượng sáng tạo Quan họ nổi bật trên vùng quê xứ Bắc. Cụ để lại rất nhiều bài ca nổi tiếng, thành công cả về mặt âm nhạc và lời ca. Với kiến thức, tài năng, gần 40 năm qua, cụ đã cải biên, sáng tác hơn 40 bài Quan họ nổi tiếng, được phổ biến cho nhiều thế hệ diễn viên, quần chúng yêu ca hát. Các bài Quan họ do cụ sáng tạo gồm những sáng tác mới cả về lời và giọng ca, bài đối lại những bài Quan họ cổ, dân ca Quan họ cổ có chỉnh lí và cải biên. Khi văn hóa Quan họ nói chung, dân ca Quan họ nói riêng được lập hồ sơ trình Tổ chức Văn hóa và Giáo dục của Liên hiệp quốc (UNESCO), xét công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại , có công đóng góp rất lớn từ hơn nửa thế kỉ hoạt động nghệ thuật của cụ.
|
